การทางพิเศษแห่งประเทศไทย : Expressway Authority of Thailand

ขั้นตอนการจัดกรรมสิทธิ์ที่ดิน

๑. การสำรวจที่ดิน สิ่งปลูกสร้าง และต้นไม้ยืนต้น การทางพิเศษฯ จะแจ้งกำหนดวันเข้าทำการสำรวจเป็นหนังสือให้เจ้าของ
    ทรัพย์สินทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่า ๑๕ วัน

๒. การกำหนดค่าทดแทนทรัพย์สินที่ถูกเวนคืนจะดำเนินการ   โดยคณะกรรมการกำหนดราคาเบื้องต้น   ซึ่งรัฐมนตรีว่าการ
    กระทรวงคมนาคมแต่งตั้งประกอบด้วย ผู้แทนของการทางพิเศษฯ ๑ คน ผู้แทนกรมที่ดิน ๑ คน ผู้แทนหน่วยงานอื่นของ
    รัฐ  ๑  คน  ผู้แทนสภาท้องถิ่นที่เกี่ยวข้อง  เพื่อทำหน้าที่กำหนดราคาเบื้องต้นของอสังหาริมทรัพย์  ที่จะต้องเวนคืน และ
    จำนวนเงินค่าทดแทน

๓. การกำหนดค่าทดแทนอสังหาริมทรัพย์จะกำหนดให้แก่บุคคลดังต่อไปนี้

          ๓.๑) เจ้าของหรือผู้ครอบครองโดยชอบด้วยกฎหมายซึ่งที่ดินที่ต้องเวนคืน

          ๓.๒) เจ้าของโรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างอย่างอื่นที่รื้อถอนไม่ได้ ซึ่งมีอยู่ในที่ดินที่ต้องเวนคืนนั้น ในวันใช้บังคับพระราช
                 กฤษฎีกา หรือได้ปลูกสร้างขึ้นภายหลังโดยได้รับอนุญาตจากเจ้าหน้าที่

          ๓.๓) ผู้เช่าที่ดิน โรงเรือน หรือสิ่งปลูกสร้างอย่างอื่นในที่ดินที่ต้องเวนคืน แต่การเช่านั้นต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือ ซึ่งได้
                  ทำไว้ก่อนวันใช้บังคับพระราชกฤษฎีกา หรือได้ทำขึ้นภายหลัง  โดยได้รับอนุญาตจากเจ้าหน้าที่  และการเช่านั้นยัง
                  มิได้ระงับไปในวันที่เจ้าหน้าที่  หรือผู้ซึ่งได้รับมอบหมายจากเจ้าหน้าที่ ได้เข้าครอบครองที่ดิน โรงเรือนหรือสิ่งปลูก
                  สร้างดังกล่าว  แต่เงินค่าทดแทนในการเช่านี้พึงกำหนดให้เฉพาะที่ผู้เช่าได้เสียหายจริง โดยเหตุที่ต้องออกจากที่ดิน
                  โรงเรือน หรือสิ่งปลูกสร้างดังกล่าวก่อนสัญญาเช่าระงับ

          ๓.๔) เจ้าของต้นไม้ยืนต้นที่ขึ้นอยู่ในที่ดินในวันที่ใช้บังคับพระราชกฤษฎีกา

          ๓.๕) เจ้าของโรงเรือน หรือสิ่งปลูกสร้างอย่างอื่นที่รื้อถอนได้  ซึ่งมีอยู่ในที่ดินที่ต้องเวนคืนนั้นในวันใช้บังคับพระราชกฤษ-
                  ฎีกา แต่ต้องไม่เป็นผู้ซึ่งจำต้องรื้อถอนโรงเรือนหรือสิ่งปลูกสร้างดังกล่าวไป เมื่อได้รับแจ้งจากเจ้าของที่ดิน เงินค่า
                  ทดแทนตามข้อ ๓.๕) นี้ พึงกำหนดให้เฉพาะค่ารื้อถอนค่าขนย้ายและค่าปลูกสร้างใหม่ (ในสภาพเดิม)

          ๓.๖) บุคคลผู้เสียสิทธิในการใช้ทาง วางท่อน้ำ ท่อระบายน้ำ สายไฟฟ้าหรือสิ่งอื่นซึ่งคล้ายกันผ่านที่ดินที่ต้องเวนคืนนั้น
                 ตามมาตรา ๑๓๔๙ หรือมาตรา ๑๓๕๒ แห่งประมวลกฎหมายแพ่ง และพาณิชย์ ในกรณีที่บุคคลเช่นว่านั้นได้จ่ายค่า
                 ทดแทนในการใช้สิทธิดังกล่าวให้แก่เจ้าของที่ดินที่ต้องเวนคืนแล้ว

๔. การกำหนดค่าทดแทนจะพิจารณาตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนดโดยคำนึงถึง

          ๔.๑) ราคาที่ซื้อขายกันตามปกติในท้องตลาดของอสังหาริมทรัพย์ ที่จะต้องเวนคืนตามที่เป็นอยู่ในวันใช้บังคับพระราช-
                 กฤษฎีกา

          ๔.๒) ราคาของอสังหาริมทรัพย์ที่มีการตีราคาไว้เพื่อประโยชน์แก่การเสียภาษีบำรุงท้องที่

          ๔.๓) ราคาประเมินทุนทรัพย์เพื่อเรียกเก็บค่าธรรมเนียมในการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรม

          ๔.๔) สภาพและที่ตั้งของอสังหาริมทรัพย์นั้น

          ๔.๕) เหตุและวัตถุประสงค์ของการเวนคืน

          ๔.๖) การได้ประโยชน์และเสียประโยชน์จากการเวนคืน

          ๔.๗) ค่าทดแทนความเสียหายที่ต้องออกจากอสังหาริมทรัพย์ที่ถูกเวนคืน การทางพิเศษฯ จะจ่ายเงินค่าทดแทนให้ได้ เมื่อ
                  พิสูจน์ได้ว่าค่าเสียหายนั้นมีอยู่จริง โดยมีหลักฐานพิสูจน์ได้ว่า มีอยู่จริงตามหลักเกณฑ์ของกฎหมาย ทั้งนี้ เพื่อให้เกิด
                  ความเป็นธรรมแก่ผู้ถูกเวนคืนและสังคม

๕. การปิดประกาศราคาที่กำหนด เมื่อคณะกรรมการฯ ได้กำหนดราคาค่าทดแทนแล้ว จะปิดประกาศราคาไว้ตามสถานที่ที่กฎหมาย
    กำหนด   เช่น  ที่ทำการการทางพิเศษฯ  ศาลาว่าการกรุงเทพมหานคร  สำนักงานที่ดินกรุงเทพมหานคร สำนักงานที่ดินกรุงเทพ-
    มหานคร สาขา  สำนักงานเขต  ที่ว่าการอำเภอ เป็นต้น

๖. การจัดทำสัญญาซื้อขาย  เมื่อคณะกรรมการฯ ได้กำหนดค่าทดแทนแล้ว การทางพิเศษฯจะมีหนังสือแจ้งให้เจ้าของทรัพย์สินมา
    ทำสัญญาซื้อขาย

๗. การจ่ายเงินค่าทดแทนเมื่อทำสัญญาซื้อขายแล้ว การทางพิเศษฯ ต้องจ่ายเงินค่าทดแทนทั้งหมดให้แก่เจ้าของทรัพย์สิน ภายใน
     เวลา ๑๒๐ วัน นับแต่วันทำสัญญาซื้อขาย กรณีเป็นที่ดินและถูกเวนคืน  ทั้งแปลงเจ้าของทรัพย์สินต้องส่งมอบต้นฉบับโฉนดที่ดิน
     ตามสัญญาซื้อขายให้แก่การทางพิเศษฯ ในวันรับเงินค่าทดแทนกรณีที่ดินถูกเวนคืนบางส่วน เจ้าของทรัพย์สินต้องยื่นคำขอรังวัด
     แบ่งขาย  ณ  สำนักงานที่ดินที่ที่ดินตั้งอยู่ภายใน ๑๕ วัน  นับตั้งแต่วันที่ได้รับเงินค่าทดแทน  และส่งมอบต้นฉบับโฉนดที่ดินตาม
     สัญญาซื้อขายให้แก่การทางพิเศษฯ   เมื่อประกาศใช้พระราชกฤษฎีกา  และมีประกาศกำหนดให้การเวนคืน  เป็นกรณีที่มีความจำ
     เป็นเร่งด่วนแล้ว   หากเจ้าของทรัพย์สินไม่ยินยอมทำสัญญาซื้อขาย  หรือทำสัญญาซื้อขาย   แต่ไม่มารับเงินค่าทดแทนภายใน
     กำหนดเวลา   การทางพิเศษฯ จะนำเงินไปวางโดยนำเงินไปฝากธนาคารออมสินในชื่อของผู้มีสิทธิได้รับเงินค่าทดแทน   ถ้าเจ้า
     ของทรัพย์สินไม่ร้องขอรับเงินภายใน ๑๐ ปี นับแต่วันที่ได้นำเงินฝากธนาคารออมสิน เงินค่าทดแทนนั้นจะตกเป็นของแผ่นดิน

๘. การใช้อำนาจตามกฎหมายเพื่อครอบครองรื้อถอนสิ่งปลูกสร้าง

         ๘.๑) กรณีทำสัญญาซื้อขาย ถ้าเจ้าของไม่ยอมรื้อถอนสิ่งปลูกสร้าง เจ้าหน้าที่มีสิทธิที่จะรื้อถอนได้ตามสัญญาซื้อขาย

         ๘.๒) กรณีไม่ทำสัญญาซื้อขาย เจ้าหน้าที่จะดำเนินการวางเงิน แจ้งครอบครองและรื้อถอนตามกฎหมายต่อไป

   สิทธิ หน้าที่ และผลประโยชน์ของผู้ถูกเวนคืน

          ๑. อนุญาตให้เจ้าหน้าที่เข้าสำรวจ ปักหลักแนวเขตทาง 

          ๒. ยื่นคำขอรังวัดแบ่งแยกที่ดินต่อสำนักงานที่ดิน โดยค่าธรรมเนียม และค่าใช้จ่ายในการรังวัดแบ่งแยก การทางพิเศษฯ
              จะเป็นผู้จ่ายเอง

          ๓. นำชี้หมุดหลักเขตที่ดิน

          ๔. นำสำรวจสิ่งปลูกสร้าง ต้นไม้ยืนต้น

          ๕. แสดงเอกสารที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ บัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน หลักฐานกรรมสิทธิ์ที่ดิน (โฉนด น.ส.๓, น.ส.๓ ก ฯลฯ)
              ทะเบียนสมรสและอื่นๆ เช่น เอกสารแสดงรายได้จากการเช่าหรือประกอบการค้า หลักฐานการเสียภาษี หรือ รายได้
              จากการประกอบอาชีพ อันชอบด้วยกฎหมายตามที่เจ้าหน้าที่ร้องขอ

          ๖. ให้ถ้อยคำแก่เจ้าหน้าที่ตามความจริง

          ๗. ลงชื่อรับรองการให้ถ้อยคำ รับรองแนวเขตที่ดิน รับรองรายละเอียดสิ่งปลูกสร้าง และรับรองต้นไม้ยืนต้น

          ๘. กรณีตกลงราคาหรือทำสัญญาที่ดิน เจ้าของมีหน้าที่ไปแก้ไขหลักฐานทางทะเบียนหรือจดทะเบียน โดยเจ้าหน้าที่เป็น
              ผู้ประสานงานดำเนินการกับสำนักงานที่ดิน

          ๙. ได้รับการยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ค่าธรรมเนียมและค่าอากรแสตมป์

          ๑๐. กรณีที่ดินติดจำนองจะต้องดำเนินการปลอดจำนองก่อน หรือได้รับความยินยอมจากผู้รับจำนองเป็นหลักฐานก่อนรับเงิน

          ๑๑. มีสิทธิได้รับตอกเบี้ยในกรณีที่การทางพิเศษฯ จ่ายเงินค่าทดแทนพ้นกำหนด ๑๒๐ วัน นับแต่วันทำสัญญาซื้อขายนั้น        

          ๑๒. หากไม่พอใจในราคาหรือจำนวนเงินค่าทดแทนที่คณะกรรมการฯ กำหนดสามารถรับเงินไปก่อน แล้วยื่นอุทธรณ์ต่อ
                รัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคมภายใน ๖๐ วัน นับแต่วันได้รับหนังสือแจ้งให้ไปรับเงินค่าทดแทน โดยสามารถยื่น
                อุทธรณ์เป็นตัวหนังสือด้วยตนเอง หรือส่งทางไปรษณีย์ตอบรับไปที่  กระทรวงคมนาคม ถนนราชดำเนินนอก แขวง
                โสมนัส  เขตป้อมปราบฯ กรุงเทพฯ ๑๐๑๑๐

          ๑๓. มีสิทธิฟ้องคดี แยกได้ ๒ กรณี คือ 

                ๑๓.๑) กรณีที่ผู้อุทธรณ์ได้รับแจ้งผลการวินิจฉัยภายใน ๖๐ วัน นับแต่วันที่ยื่นอุทธรณ์ในกรณีนี้ ผู้อุทธรณ์มีสิทธิฟ้องคดี
                         ภายใน ๑ ปี  นับแต่วันที่ได้รับแจ้งผลการวินิจฉัย ดังกล่าว

                ๑๓.๒) กรณีที่ยื่นอุทธรณ์ไว้จนระยะเวลาล่วงเลยมาจนครบ  ๖๐  วันแล้ว  แต่ยังไม่ได้รับแจ้งผลการวินิจฉัย  ในกรณีนี้ผู้
                          อุทธรณ์มีสิทธิ์ฟ้องคดีภายใน ๑ ปี นับแต่วันที่ครบกำหนดเวลา ๖๐ วัน ดังกล่าว

          ๑๔. สิ่งปลูกสร้างที่ถูกเวนคืนบางส่วน เจ้าของจะร้องขอให้การทางพิเศษฯ พิจารณาเวนคืนส่วนที่เหลือ ซึ่งใช้การไม่ได้แล้วด้วย
                ก็ได้ และหากการทางพิเศษฯ ไม่เวนคืนตามที่ร้องขอ เจ้าของมีสิทธิที่ร้องขออุทธรณ์ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงคมนาคม
                ภายใน ๖๐ วัน นับแต่วันที่ได้รับหนังสือแจ้งผลการพิจารณา

          ๑๕. ที่ดินที่ถูกเวนคืนบางส่วน ถ้าส่วนที่เหลือน้อยกว่า ๒๕ ตารางวา หรือ ด้านหนึ่งด้านใดน้อยกว่า ๕ วา และที่ดินส่วนที่เหลือ
                นั้นมิได้ติดต่อเป็นผืนเดียวกันกับที่ดินแปลงอื่นของเจ้าของเดียวกัน หากเจ้าของร้องขอให้การทางพิเศษฯ เวนคืน หรือจัด
                ซื้อที่ดินส่วนที่เหลือนั้นด้วย

หากผู้ถูกเวนคืนมีข้อสงสัยประการใด  สามารถสอบถามรายละเอียดได้ที่ การทางพิเศษฯ

เลขที่ ๒๓๘/๑-๘ ถนนอโศก-ดินแดง แขวงบางกะปิ เขตห้วยขวาง กรุงเทพมหานคร

โทรศัพท์หมายเลข ๐๒-๖๔๑-๕๘๓๘-๙ ต่อ ๓๓๐๓